Þjónusta er ákvörðun um þjónustustig, upplifun og stefnu. Ákvörðun um hvernig fyrirtæki vill skapa virði og aðgreina sig á markaði.
Ég hef séð hvað gerist þegar þjónusta er tekin föstum tökum. Ánægja viðskiptavina eykst, afköst batna og starfsfólk fær betri aðstæður til að sinna starfi sínu. Þetta hefur bein áhrif á reksturinn.
Ég hef séð svartíma styttast úr viku í nokkrar klukkustundir og afkastagetu tvöfaldast án þess að fjölga starfsfólki. Ekki með því að hlaupa hraðar, heldur með því að endurskoða ferla, nýta tæknina betur og skapa skýrari umgjörð utan um þjónustuna.
Þetta er munurinn á því að reyna að gera meira með minna og að finna betri leið til að vinna verkið.
Við höfum líka séð hitt. Þegar þjónustan verður vandræðabarnið, útgjaldaliður sem þarf að skera niður eins hratt og hægt er. Fáir segja það upphátt, en skilaboðin birtast skýrt í ákvörðunum. Á sama tíma á að auka tekjur, styrkja vörumerkið og fá viðskiptavini til að velja okkur. Þetta tvennt fer illa saman.
Þjónusta er ekki einangruð deild heldur kjarnastarfsemi. Hún endurspeglar menningu fyrirtækisins, ákvarðanir stjórnenda og þær aðstæður sem starfsfólki eru skapaðar til að sinna starfi sínu. Þegar þjónusta er fyrst og fremst skilgreind sem kostnaður verða afleiðingarnar fyrirsjáanlegar.
Upplifun viðskiptavina versnar, álag eykst á starfsfólk og áhrifin skila hratt í reksturinn.
Þjónustustig verður að vera meðvituð ákvörðun. Sú ákvörðun snýst ekki eingöngu um fjölda starfsmanna eða opnunartíma. Hún snýst um hvaða upplifun fyrirtækið vill skapa, hvaða væntingar það ætlar að uppfylla og hvernig ferlar, tækni og starfsfólk styðja við þá ákvörðun. Þar liggur raunveruleg aðgreining á markaði.
Í stað þess að spyrja hversu fáa megi hafa á vaktinni er gagnlegra að spyrja hvaða þjónustu eigi að veita og hvernig megi haga rekstrinum þannig að hún skili tilætluðum árangri.
Það felur meðal annars í sér að skoða hvers vegna viðskiptavinir þurfa að hafa samband, hvar óþarfa samskipti verða til og hvað má einfalda. Ekki eru öll samskipti merki um góða þjónustu. Stundum eru þau merki um að eitthvað í ferlinu virki ekki sem skyldi.
Góð þjónusta snýst ekki endilega um fleiri samskipti. Stundum er besta þjónustan sú að viðskiptavinurinn þurfi ekki að hafa samband yfir höfuð.
Í þeirri vinnu skipta smáatriðin meira máli en oft er talið. Munurinn á því hvort viðskiptavinur spyr hvar vara sé stödd eða hvenær hún berst segir mikið um undirliggjandi þörf. Með því að rýna í þessi atriði má greina tækifæri til að bæta ferla, auka skýrleika og draga úr álagi á þjónustuna. Slík greining er ekki flókin í eðli sínu, en hún krefst fókus og aga í framkvæmd.
Þegar þjónusta er tekin föstum tökum með þessum hætti skapast meira svigrúm til umbóta. Betri ferlar, raunhæf verkfæri og markviss forgangsröðun gera starfsfólki kleift að sinna verkefnum sínum af meiri fagmennsku. Árangurinn er ekki tilviljun heldur afleiðing af meðvituðum ákvörðunum.
Mannauður gegnir þar lykilhlutverki. Framlínan er í daglegum samskiptum við viðskiptavini og hefur mikil áhrif á upplifunina. Þegar starfsfólk fær traust, stuðning og raunhæf verkfæri til að leysa mál skilar það sér beint í betri þjónustu. Á móti, ef væntingar eru óskýrar og svigrúm lítið, verður niðurstaðan ósamræmi og óstöðug gæði.
Það er því ekki nóg að ákveða hvaða þjónustu fyrirtækið vill veita. Það verður að skapa starfsfólki aðstæður til að standa undir þeirri ákvörðun.
Ein stærsta áskorunin er að þjónusta situr oft á milli sviða. Mannauðsmál, rekstur, sala og stafræn þróun vinna hvert í sínu lagi án þess að heildarmyndin sé tekin saman. Afleiðingin verður sú að enginn ber í raun ábyrgð á upplifuninni í heild og umbætur ná ekki þeim árangri sem stefnt er að.
Fyrirtæki sem ná árangri tengja þessa þætti saman. Þau horfa á þjónustu sem hluta af viðskiptamódelinu, ekki sem stuðningshlutverk. Þau skilgreina þjónustustig með sama hætti og þau skilgreina verðstefnu eða vöruframboð og tryggja að innri ferlar styðji við þá ákvörðun.
Í grunninn snýst þetta ekki um að eyða meira í þjónustu. Það snýst um að ákveða hvaða upplifun fyrirtækið vill skapa og haga rekstrinum í samræmi við hana.
Ekki spara aurinn og kasta krónunni.
Höfundur:
Ósk Heiða Sveinsdóttir